Rynek wynajmu maszyn budowlanych w Polsce ewoluuje. Jeszcze dekadę temu standardem był wynajem „z operatorem”-przyjeżdżał sprzęt wraz z człowiekiem, który go obsługiwał. Dziś, ze względów ekonomicznych i logistycznych, coraz popularniejszy staje się model „dry hire”, czyli wynajem samej maszyny. To rozwiązanie tańsze i dające większą elastyczność pracy (operator jest dostępny cały czas na budowie, a nie tylko w wyznaczonych godzinach).

Jednak wraz z przejściem na samodzielną obsługę, na Najemcę spada obowiązek zapewnienia wykwalifikowanej kadry. Wokół uprawnień na podnośniki (zwyżki) narosło wiele mitów. Czy wystarczy prawo jazdy? Czy szkolenie stanowiskowe BHP „załatwia sprawę”? W tym artykule wyjaśniamy zawiłości prawne związane z obsługą podestów ruchomych, opierając się na aktualnych wytycznych Urzędu Dozoru Technicznego (UDT).

Kategorie uprawnień UDT- koniec ze starym podziałem

Do czerwca 2019 roku obowiązywał podział na kategorie I P i II P. Obecnie nazewnictwo uległo zmianie, co często wprowadza w błąd osoby szukające szkoleń. Jeśli planujesz wynająć podnośnik w PodnosnikiPolska24.pl i obsługiwać go samodzielnie, musisz wiedzieć, jakiego „plastiku” potrzebujesz.

Kategoria „Podesty ruchome przejezdne” (dawniej I P)

To najważniejsza i najbardziej uniwersalna kategoria, oznaczana w nowych zaświadczeniach kwalifikacyjnych po prostu jako „Obsługa urządzeń transportu bliskiego: Podesty ruchome przejezdne”. Uprawnia ona do obsługi:

• Podnośników nożycowych (wolnobieżnych).
• Podnośników przegubowych i teleskopowych (wolnobieżnych).
• Podnośników montowanych na pojeździe (samojezdnych – popularnych „zwyżek na samochodach”).
• Podestów przewoźnych (czyli pająków lub podnośników na przyczepkach).

Jeśli Twój pracownik posiada to uprawnienie (ważne przez 5 lat), może legalnie wsiąść do kosza każdego podnośnika dostępnego w naszej ofercie.

Pułapka podestów wiszących i masztowych

Istnieją osobne kategorie na podesty wiszące (stosowane np. przy myciu elewacji wieżowców) oraz masztowe samowznoszące. Uprawnienia na podesty przejezdne zazwyczaj nie pokrywają tych specyficznych maszyn, i odwrotnie.

Prawo jazdy vs. Uprawnienia UDT- rozróżnienie ról

To jeden z najczęstszych błędów interpretacyjnych.

• Prawo Jazdy (Kat. B lub C): Uprawnia wyłącznie do przemieszczania pojazdu po drogach publicznych (jeśli mówimy o podnośniku na podwoziu samochodowym). Kierowca z prawem jazdy może dojechać zwyżką na budowę, zaparkować ją i zgasić silnik.
• Uprawnienia UDT: Są niezbędne w momencie, gdy zaczynamy używać mechanizmu podnoszenia – rozkładać podpory i unosić kosz.

Wniosek: Możesz mieć pracownika, który jest świetnym kierowcą ciężarówki, ale bez legitymacji UDT nie ma on prawa wejść do kosza i sterować ramieniem. W przypadku podnośników wolnobieżnych (np. nożycowych, które nie poruszają się po drogach publicznych), prawo jazdy jest całkowicie zbędne – liczy się tylko UDT.

Konsekwencje pracy bez uprawnień- dlaczego nie warto ryzykować?

Ignorowanie przepisów to nie tylko ryzyko mandatu. Stawka jest znacznie wyższa.

Wypadki przy pracy i prokurator

Praca na wysokości jest zaliczana do prac szczególnie niebezpiecznych. W razie wypadku (np. przewrócenie maszyny, wypadnięcie z kosza, przygniecenie), pierwszą rzeczą, o którą pyta Państwowa Inspekcja Pracy oraz Prokuratura, są uprawnienia operatora oraz aktualne badania UDT maszyny. Brak uprawnień u operatora jest traktowany jako rażące niedbalstwo pracodawcy. Może to prowadzić do zarzutów karnych oraz gigantycznych kar finansowych.

Ubezpieczenie i regres

Większość polis OC firmy oraz ubezpieczeń maszyn posiada klauzulę wyłączającą odpowiedzialność ubezpieczyciela, jeśli szkoda powstała wskutek obsługi przez osobę nieuprawnioną. Scenariusz: Pracownik bez UDT uszkodził drogą elewację szklaną lub przewrócił podnośnik wart 200 tys. zł. Jeśli ubezpieczyciel odkryje brak uprawnień, odmówi wypłaty odszkodowania. Koszty naprawy sprzętu i szkód na budowie pokryjesz z własnej kieszeni.

Ważność uprawnień i ich przedłużanie

Uprawnienia UDT nie są już wydawane bezterminowo.

• Dla podestów ruchomych przejezdnych okres ważności wynosi 5 lat.
• Aby przedłużyć ważność, należy złożyć wniosek do UDT na 3 miesiące przed końcem terminu i oświadczyć, że czynnie wykonywało się zawód przez co najmniej 3 lata w ciągu ostatnich 5 lat.

Przed wynajmem maszyny w naszej firmie, zawsze weryfikujemy, czy osoba odbierająca sprzęt lub wskazany operator posiada ważne uprawnienia. To nasza wspólna polisa bezpieczeństwa.

Najczęściej Zadawane Pytania